De prijs, het aanbod en deelname bij hardloopevenementen in Nederland

De prijzen van hardloopevenementen zijn de afgelopen jaren flink toegenomen, terwijl het aantal hardloopevenementen in Nederland vooral door de coronapandemie structureel is afgenomen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van de HAN University of Applied Sciences (Academie Sport en Bewegen) binnen het onderzoeksprogramma SPRINTS. In 2024 werden er 25 procent minder wedstrijden georganiseerd dan in 2019. Vooral de wegwedstrijden minder dan 21 kilometer bleven achter, terwijl de prijzen door gestegen organisatiekosten harder stijgen dan de inflatie.  Tegelijkertijd zat het aantal deelnemers per evenement na een dip na de coronajaren de afgelopen jaren weer flink in de lift.

De onderzoekers analyseerden meer dan 25.000 wedstrijden in de periode 2017–2024 op basis van gegevens van de Atletiekunie, aangevuld met handmatig verzamelde deelnamecijfers. Waar het aanbod in 2020 en 2021 met circa 70 procent instortte door corona, bleef het herstel na 2022 achter. Hoewel de deelname per wedstrijd inmiddels grotendeels is teruggekeerd naar het oude niveau, is het totale aanbod van evenementen in 2024 lager dan voor corona.

Volgens de onderzoekers wijst dit op een structurele verschuiving aan de aanbodzijde. “Corona fungeerde als breekpunt,” aldus onderzoeker Jelle Schoemaker (HAN). “Voor veel organisaties bleek het na de pandemie lastig of onaantrekkelijk om opnieuw te starten.”

Minder aanbod, hogere prijzen

Het wegvallen van evenementen gaat samen met stijgende inschrijfgelden. Tussen 2017 en 2024 steeg de gemiddelde prijs per wedstrijd met 36 procent, sneller dan de inflatie. Vooral wegwedstrijden en langere afstanden werden duurder. Dit heeft niet geleid tot minder deelnemers per evenement, zo bleek uit een steekproef onder honderd 5- en 10km-wedstrijden.

Desondanks waarschuwen de onderzoekers in het rapport: “Het verminderde aanbod in combinatie met hogere kosten kan op termijn gevolgen hebben voor de toegankelijkheid van de hardloopsport. Hardloopevenementen vervullen een belangrijke maatschappelijke functie: ze zijn laagdrempelig, zichtbaar in de publieke ruimte en bereiken jaarlijks honderdduizenden sporters.”

Toenemende regeldruk en hogere organisatiekosten

Een belangrijke verklaring ligt vermoedelijk in de sterk gestegen organisatiekosten en regeldruk. Organisatoren worden geconfronteerd met hogere kosten voor vergunningen, verzekeringen en veiligheid, evenals strengere eisen voor crowd control, verkeersmaatregelen en medische voorzieningen. Daarnaast is het moeilijker geworden om voldoende vrijwilligers te vinden, terwijl deelnemers tegelijkertijd hogere verwachtingen hebben van beleving, professionaliteit en veiligheid.

Wegwedstrijden onder druk, trailruns in de lift

Hoewel de traditionele wegwedstrijden nog altijd het grootste deel van het aanbod vormen, ligt het aantal evenementen in dit segment nog 15 tot 20 procent onder het niveau van 2019. Ook crosslopen en betaalde trainingslopen hebben terrein verloren. Daarentegen is er één duidelijke groeier: de trailrun. Deze loopjes over onverharde paden winnen gestaag aan populariteit en vormen een steeds groter deel van de Nederlandse hardloopkalender.

Onderzoeker Jelle Schoemaker: “We zien een structurele verandering in het aanbod. Hoewel de 5 en 10 kilometer het fundament van de sport blijven, zien we dat het voor organisatoren van de traditionele kortere wegwedstrijden lastiger is om terug te keren op het oude niveau. Juist deze evenementen, die het hardlopen laagdrempelig maken, lijken het meest onder druk te staan.”

De onderzoekers concluderen dat er aan de hand van de beschikbare gegevens geen goede analyse van de prijselastiticiteit – oftewel de relatie tussen de prijs en de vraag – bij hardloopevenementen mogelijk is.

Bekijk hier het volledige onderzoek

Over SPRINTS

Dit onderzoek maakt deel uit van SPRINTS (Sports Pricing Research to INcrease The Sport participation), een onderzoeksprogramma van de HAN, Radboud Universiteit en het Mulier Instituut naar de invloed van sportprijzen op sport- en beweegdeelname. SPRINTS onderzoekt hoe prijsstrategieën, zoals kortingen en beloningen, kunnen bijdragen aan een toegankelijker sportaanbod, met speciale aandacht voor mensen met een lager inkomen. SPRINTS maakt deel uit van MOOI in Beweging gefinancieerd door ZonMw.