We hebben weleens ervaringsdeskundigen gebruikt. Maarja, ze bleven niet hangen.

Het bleef in mijn gedachten, die uitspraak tijdens een online-bijeenkomst. “We hebben weleens ervaringsdeskundigen gebruikt. Maarja, ze bleven niet hangen.” Ervaringsdeskundigen betrekken is van harte toe te juichen. Wat me dwars zit zijn de woorden die de spreker koos en de intentie die dat mogelijk reflecteert. 

De waarde van ervaringskennis
Bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, de Werkplaats Sociaal Domein Arnhem en Nijmegen en de Zorgalliantie zijn we al een tijdje op weg om ervaringsdeskundigheid in te bedden in onderwijs en onderzoek. Dat is een zoektocht waarbij keuzes worden ingegeven door de overtuiging dat het hele brede spectrum aan ervaringskennis ertoe doet. Van de student die wil leren hoe je persoonlijke ervaringen benut in het werk, tot het ervaringsdeskundig perspectief bij het schrijven van een onderzoeksvoorstel. We leerden veel over de waarde van ervaringskennis bij één van de onderzoeksprojecten. Ik maak een bruggetje.

Signaleren, bespreekbaar maken en doorbreken van armoede.

Sinds bijna twee jaar werken HAN, de HU en Saxion met inwoners, vrijwilligers en professionals aan een werkwijze om armoede te ‘signaleren, bespreken en doorbreken’.  Wij leerden armoede van een andere kant te bekijken, wij leerden te luisteren en af en toe onze mond te houden. Wij leerden ook om ons soms juist uit te spreken. Vijfenveertig mensen toonden twee jaar lang de moed en de wil om, ondanks de verschillen, contact te maken en samen te werken aan een aanpak van (verborgen) armoede. Persoonlijke verhalen waren daarbij het bindmiddel.

Hoe bepaal je beleid als het niet over jouw leven gaat?

We leerden dat, naast het garanderen van bestaanszekerheid, contact en ontmoeting tussen inwoners, vrijwilligers en professionals noodzakelijk is voor het doorbreken van armoede. Want hoe weet je dat een voorziening of regeling aansluit bij de mensen waar het voor bedoeld is? Hoe bepaalt jouw visie op armoede jouw manier van doen? Hoe bepaal je beleid dat diep kan ingrijpen in mensenlevens terwijl het geen impact heeft op jou? Hoe laat je als inwoner je stem horen als je denkt dat dat toch geen zin heeft?

Inwoners met ervaringskennis, vrijwilligers, professionals en onderzoekers pleiten, op grond van alle ervaringen en verzamelde kennis, voor het creëren van Ontmoetingen die niet vanzelfsprekend plaatsvinden. Deze Ontmoetingen zijn de basis van de nieuwe werkwijze ’Armoede doorbreek je niet alleen’. Ontmoetingen vallen of staan met begrip, vertrouwen, wederkerigheid, tolerantie, erkend en herkend worden, een ‘sense of belonging’ en solidariteit. Achteraf had ik tijdens die online-bijeenkomst willen zeggen:

  • Gebruik geen ervaringsdeskundigen, werk langdurig samen
  • Maak van zij wij
  • Zorg dat ze blijven hangen

 

Eind oktober 2021 ronden wij ons onderzoek af. De gids ‘Armoede doorbeek je niet alleen’ en alle andere opbrengsten zijn dan voor iedereen beschikbaar. Meer informatie over het onderzoek vind je hier: Signaleren, bespreekbaar maken en doorbreken van armoede (han.nl)