Meer aandacht voor gezonde leefstijl in gezondheidszorg nodig: ‘Doe het zelf gezond’

_DSC3478Zie jij ook door de bomen het bos niet meer als het gaat om de hypes rondom voeding? Wat is het beste voor je? En zijn al die superfoods niet overrated? Tom Wiggers schreef een boek om orde te scheppen in de chaos. Tom Wiggers is een jonge schrijver met zijn 27 jaar, hij heeft geneeskunde gestudeerd aan de VU in Amsterdam en is momenteel fulltime atleet (naast het schrijven van zijn boek natuurlijk). 

Superfoods en mensen die glutenvrij eten ondanks het feit dat ze geen glutenallergie zijn beiden onderdeel van de huidige trend. Hoe kijkt Tom zelf tegen de huidige trends omtrent voeding aan?

“Dat er veel aandacht is voor een gezonde leefstijl, in het bijzonder voeding, juich ik enorm toe. Maar veel artsen laten dit onderwerp links liggen, wat onterecht is. Dat is dus ook de reden van dit boek: om als arts deze aandacht te gebruiken om de juiste richting aan te geven. Orde in de chaos te scheppen. Want dit onderwerp van gezonde leefstijl/voeding wordt nu vaak ingevuld door mensen zonder wetenschappelijke en/of medische achtergrond, waardoor er veel onzin verspreid wordt (maar er ook goede initiatieven zijn!). Zo kom ik ook bij de superfoods: ik ben niet voor of tegen, maar ben wel tegen de gezondheidsclaims die eraan gehangen worden. Daar is namelijk geen enkel bewijs voor, omdat er niet eens een goede definitie van superfoods is. Als die er is, dan kunnen we onderzoeken of ze inderdaad beter zijn dan ‘gewone’ voeding en uitspraken doen over de gezondheidseffecten. Tot die tijd zie ik het als een mogelijkheid voor variatie: neem de ene keer een sinaasappel, dan frambozen en ook een keer goji bessen. Bovendien is het grootste probleem het feit dat er te weinig groente en fruit wordt gegeten (5% van Nederlanders haalt de 200g groente + 2 stuks fruit), dus laten we ons daar eerst op richten! Zeker het onderwerp voeding wordt nu vaak te moeilijk gemaakt, maar waar het kan, wil ik het juist simpel houden. Te moeilijke en/of onhaalbare adviezen zijn voor veel mensen (ook) een reden om niet te beginnen met een gezonder leven. 

Het onderwerp gluten bespreek ik ook en ik presenteer de cijfers. Die zijn als volgt: 25.000 Nederlanders hebben de diagnose coeliakie (glutenintolerantie, wat een auto-immuunziekte is en dus geen allergie), maar er zijn waarschijnlijk veel onontdekte gevallen: de schatting is ongeveer 1% van de bevolking, dus 160.000 Nederlanders. Dan is er nog een groep mensen die geen coeliakie heeft, maar zich beter voelt als ze geen gluten eet, dat heet NCGS (non celiac gluten sensitivity) en er is een zeer grove schatting dat 5-10% van de bevolking hier last van heeft (maar het mechanisme hierachter is niet bekend). Kortom: ongeveer 90% van de Nederlanders kan probleemloos gluten eten. Door dus puur de cijfers te presenteren, vermijd ik dat dit weggezet wordt als ‘zomaar een mening’ en ik denk dat dat zal helpen om ook de gezondheidszorg te bereiken met dit boek en onderwerp.”

Je nieuwe boek, ‘Doe het zelf gezond’, is sinds kort verkrijgbaar. Vanuit welke beweegredenen heb je besloten dit boek te schrijven?

“Omdat er enorm veel gezondheidswinst is te behalen met een gezonde leefstijl! Maar ook om wat tegenwicht tegen hypes en gezondheidsgoeroes te bieden. Zoals ik hierboven ook al zei, zijn de gezondheidsclaims die vaak worden gedaan niet wetenschappelijk onderbouwd. Bovendien is het goed om te beseffen dat een individu zijn/haar kans op ziekte aanzienlijk kan verkleinen met een gezonde leefstijl, maar dat die kans nooit nul wordt. Iedereen kan dus ziek worden. Als er dus wordt gesproken over het ‘voorkomen van ziekte’, dan gaat dit altijd om risicoreductie op groepsniveau, want voor een individu zijn er geen garanties te geven! Dus met dit boek wil ik een eerlijk en duidelijk verhaal vertellen over een gezonde leefstijl.”

Wat wil je bereiken met je boek?

“Ik hoop dat er binnen de gezondheidszorg meer aandacht komt voor een gezonde leefstijl. Ik denk dat veel mensen die bij de dokter komen namelijk veel beter geholpen kunnen worden als er ook aandacht wordt besteed aan hun leefstijl. En dit is de reden dat ik arts ben: om de gezondheid van mensen te verbeteren. En daar kunnen we al mee beginnen als er nog geen sprake is van ziekte! 

Om dit te bereiken heb ik de aanbevelingen uit het boek gebaseerd op nationale en internationale richtlijnen, dus op basis van de consensus van alle experts op een bepaald onderwerp. De kennis is er namelijk wel, maar we doen er te weinig mee. Om een voorbeeld te geven: de Nederlandse richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie (in gewoon Nederlands: botontkalking en het voorkómen van botbreuken) is 234 pagina’s. Daarvan gaan er 10-15 over preventie, maar die zijn alleen begrijpelijk voor mensen met een medische achtergrond. Ik heb die kennis vertaald naar praktische adviezen in begrijpelijke taal. Daarnaast heb ik gebruik gemaakt van de hoogst aangeschreven medisch-wetenschappelijke tijdschriften (met zeer hoge ‘impactfactor’) en heb dus niet ‘selectief geshopt’ in de wetenschap naar kleine, slecht uitgevoerde onderzoeken om mijn eigen boodschap te onderbouwen (wat de auteur van ‘broodbuik’ juist wel heeft gedaan). Wat in mijn boek staat is dus de huidige stand van zaken in de wetenschap.”

Leef je zelf zoals je het gezonde leven in je boek beschrijft?

“Zoveel mogelijk! Als topsporter heb ik een vrij overzichtelijk leven en is een gezonde leefstijl goed toe te passen. Als ik straks weer als fulltime arts werk, zal het voor mij zeker een aandachtspunt zijn om voor voldoende rust en ontspanning te zorgen (hoofdstuk 9 in mijn boek). Ik vind het geen probleem om hard te werken, zeker omdat ik enthousiast ben over mijn vak, maar om juist dan ook momenten van rust te creëren, zal wel een aandachtspunt zijn!”

Wat zou je iedereen, die sportief leeft en daarnaast gezond wil eten, aanbevelen?

“Als je iets wilt verbeteren, doe het dan stap-voor-stap. Waar het namelijk om gaat is dat je gezonde gewoontes voor jezelf creëert. Als je iets in je leefstijl (dus gedrag) wilt veranderen, dan kost dat wilskracht. En van wilskracht heb je maar een beperkte hoeveelheid op een dag. Een gewoonte kost geen wilskracht en dus geldt: hoe meer gezonde gewoontes je hebt, hoe makkelijker gezond leven is. Als je dus in één keer te veel wilt veranderen, dan gaat dat niet lukken, want zoveel wilskracht heb je niet. Vind iets dat je zelf belangrijk vindt om te verbeteren (laat het je niet door anderen opleggen!) en ga daarmee aan de slag. Handvatten om hiermee aan de slag te gaan, staan ook in mijn boek en daarin heb ik mijn ervaringen als topsporter gebruikt.”

Last, but not least… Waar is je boek verkrijgbaar?

“In alle boekhandels kan het besteld worden en ook via mijn website www.doehetzelfgezond.nl. Als het boek niet in de boekhandel ligt, kan je het altijd laten bestellen! Online boekhandels hebben natuurlijk onbeperkt ‘ruimte’ en daarom zal je het boek daar altijd vinden.”

_DSC3478