“Ons doel is een sterke, duurzame regio”

Leestijd: 4 minuten

“Wat me opvalt, is dat bedrijven in de maakindustrie vaart willen maken als het gaat om verduurzaming. Begrijpelijk, want ze zijn gewend om te máken, te dóen. En zo willen ze ook verduurzaming aanpakken. Concrete stappen zetten, tempo maken. Onze benadering is een iets andere.” Aan het woord is Liard Kranen (38), één van de drie themaregisseurs bij het Centrum Meervoudige Waardecreatie (CMW).

“De aanpak waarmee onze masterstudenten Circulaire Economie hun projecten voor bedrijven uitvoeren, kost in de eerste instantie wat meer tijd. Dat is soms wennen voor onze opdrachtgevers. Toch ben ik ervan overtuigd dat onze integrale benadering uiteindelijk meer oplevert.”

Fantastisch om te zien

Als regisseur van het CMW-focusthema ‘Meervoudige waardecreatie in de keten van de maakindustrie’ draagt Liard, samen met anderen, de zorg voor de ontwikkeling van het onderzoeksprogramma. Liard: “Ons doel is een sterke, duurzame regio. Dit hoort voor mij bij de maatschappelijk taak die we als hogeschool hebben. Het is fantastisch om te zien hoe groot de belangstelling van bedrijven is om projecten door onze studenten te laten uitvoeren. Dit studiejaar lopen er meer dan 90 onderzoeksopdrachten bij een grote verscheidenheid aan organisaties. Sommige van hen lieten vorig jaar al een analyse door ons doen en nu zijn ze bij ons terug met een vervolgvraag.”

Praten met leveranciers

De maakindustrie – Liard is er meer dan in thuis. Vooral de buitenlandse, want zijn baan bij het CMW blijkt de eerste in Nederland te zijn sinds hij in 2005 de arbeidsmarkt betrad. Hij werkte in België, Portugal, Spanje en verbleef ruim twee jaar in Rusland als salesmanager voor Ikea.

‘Het gaat over kansen zien, risico’s nemen en daarover met elkaar in gesprek zijn’

Liard: “Na Rusland begon ik mij op duurzaamheid te oriënteren. In Maastricht haalde ik mijn master Sustainability Science, Policy and Society. Ik ging opnieuw voor Ikea op pad, maar nu in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Het was mijn taak om leveranciers zover te krijgen dat ze verantwoorde grondstoffen en halffabricaten gingen leveren, want Ikea heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan, zelfs als het ten koste gaat van de financiële winst. Ik heb erg veel geleerd in die tijd, want het gaat over kansen zien, risico’s nemen en daarover met elkaar in gesprek zijn. In de maakindustrie hangt alles met elkaar samen; wil je als onderneming verduurzamen, dan is de enige kans op succes om dat met elkaar, als keten te doen.”

Zes kapitaalsoorten

“Sinds juni ben ik verbonden aan het CMW, als themaregisseur, maar ook om les te geven in de minor en master Circulaire Economie. Ik ben ontzettend blij met deze functie, waarin ik mijn kennis en ervaring kan doorgeven aan jonge mensen. In de master zijn we nu bezig met de integrale analyse bij opdrachtgevers. We hebben hierbij de zes waardesoorten (kapitaalsoorten) als leidraad. We brengen in beeld hoe een organisatie daarop scoort, intern en in relatie tot de omgeving. Dat is geen klein klusje, vooral niet als je bedenkt dat juist in de maakindustrie de keten een essentiële rol speelt.”

‘Dát zijn de vragen die een onderneming zich gaat stellen’

“En wat we zien, is dat bij bedrijven die gaan reflecteren aan de hand van de zes waardesoorten een veranderingsproces op gang komt, dat er een heel nieuwe manier van denken en kijken ontstaat. ‘Wat voor onderneming willen wij zijn? Hoe willen wij bijdragen aan de maatschappij en aan de wereld? Welke betekenis willen wij hebben? Hoe gaan wij produceren in overeenstemming met de draagkracht van de aarde en zonder de medemens uit te buiten?’ Dát zijn de vragen die een onderneming zich gaat stellen.”

Balans

“Dat is een wezenlijk ander vertrekpunt dan direct de focus te hebben op bijvoorbeeld afvalstoffenreductie of hergebruik. De verleiding is groot – zeker in de maakindustrie – om snel stappen te zetten: doen, handelen, resultaat! Maar er ontstaat dan niet noodzakelijk een balans tussen het financiële, het ecologische en het sociale. Terwijl het gaat om die balans. Dat is uiteindelijk het enige wat een onderneming toekomstbestendig kan maken. Het zes waardenmodel zie ik als een uiterst  krachtig instrument, juist omdat het de hele mens betreft en alle facetten van de samenleving. Het kan de onderneming helpen bij een veranderingsproces van binnenuit, vanuit essentiële keuzes die met elkaar gemaakt zijn.”

‘De afhankelijkheid van elkaar is groot, dus je moet het samen doen’

 

Talloze schakels

“Vanuit deze reflectie kan een organisatie dan verder. In co-creatie met onze studenten die de opdracht uitvoeren, komt het dan tot een prioritering en tot oplossingsrichtingen, waarna de ontwerpfase aanbreekt. En dan blijkt er in de maakindustrie veel mogelijk te zijn! Daarbij blijf ik benadrukken: een bedrijf kan het niet alleen. De maakindustrie is opgebouwd uit talloze schakels, de afhankelijkheid van elkaar is groot. Waar je ook voor kiest – het opzetten van lokale productie, iets nieuws maken uit reststromen op een industrieterrein, overgaan naar gebruik naar bezit – je moet het samen met anderen doen.

Een prachtig voorbeeld vind ik PeelPioneers. Samen met het waste-to-product bedrijf Renewi halen ze bij Jumbo 10 miljoen kilo sinaasappelschillen per jaar op en verwerken deze in schoonmaakmiddelen van de Jumbo huismerklijn (etherische olie uit sinaasappelen heeft een vetoplossend vermogen – red.). Bovendien hebben ze nieuwe werkgelegenheid gecreëerd. Er is zoveel mogelijk!”

‘Iets van die vonk wil ik overbrengen op jonge mensen’

 

Passie

“Alle ervaring die ik tot nu toe heb opgedaan , met name bij mijn werk voor Ikea, kan ik bij het CMW inzetten. Ikea kan verder zonder mij of anderen kunnen mijn rol daar overnemen. Mijn passie nu is om iets van de vonk over te brengen op jonge mensen, zodat zij verder kunnen werken aan een duurzamere wereld; zodat zij de inzichten, de leiderschapsvaardigheden en vooral de inspiratie hebben om organisaties te helpen toekomstbestendig te worden: financieel, sociaal en ecologisch in balans en met een nieuwe visie op de rol die ze in de wereld willen spelen.”

Nijmegen, 27 oktober 2020

Janet Steenhuis

Reacties

  1. 23 november 2020 door Karin van Haren (HAN)

    Mooi dat je je ervaring bij Ikea nu kunt overbrengen op onze studenten!