Meervoudige waardecreatie in de zorg?

Leestijd: 3 minuten

Naast het MKB en de overheid is de zorgsector één van de sectoren waar we ons binnen het Centrum Meervoudige Waardecreatie (CMW) op richten. Het is dus logisch dat ons lectoraat Financial Control, als onderdeel van het CMW, de ontwikkelingen in de gezondheidszorg goed volgt, onderzoeken voor deze sector uitvoert en opgedane kennis inbrengt in het onderwijs.

Door Ger Sluman, docent-onderzoeker lectoraat Financial Control

Eén van de belangrijkste vraagstukken in de zorg is op dit moment hoe we de zorg toekomstbestendig kunnen maken, zodat ook volgende generaties verzekerd zijn van kwalitatief goede, betaalbare en toegankelijke zorg. De bekende bedrijfseconoom Michael Porter heeft hiervoor het begrip Value based healthcare of Waardegedreven zorg geïntroduceerd.  Kort gezegd komt deze benadering erop neer dat we ons bij het maken van keuzes in de zorg moeten laten leiden door de optie die de meeste waarde per euro oplevert. Dat klinkt logisch, maar de vraag is dan natuurlijk wel wat we onder waarde moeten verstaan.

Patiëntwaarde

Porter gebruikt het begrip patiëntwaarde. Op dit moment zijn zorginstellingen in binnen- en buitenland bezig indicatoren te ontwikkelen waarmee het begrip patiëntwaarde kan worden ingevuld en op basis waarvan zorgorganisaties hun prestaties met elkaar kunnen vergelijken.

Six capital-model

De ideeën en adviezen van Porter hebben niet alleen betrekking op de inrichting van de zorg binnen een organisatie maar ook op de samenwerking tussen zorgorganisaties. Omdat waardegedreven zorg op dit moment zo’n belangrijk onderwerp is in de zorgwereld en omdat het invloed heeft op verschillende waarden van het six capital-model volgen we deze ontwikkeling en willen we onze kennis op dit gebied vergroten.

Meer doen met opgedane kennis

De kennis die we tot nu toe hebben opgedaan brengen we naar het onderwijs o.a. in de vorm van gastlessen bij diverse HAN-opleidingen. Een voorbeeld hiervan is de minor* We Care. In deze minor maken studenten een businesscase voor een bepaalde zorginnovatie. In deze business case wordt niet alleen rekening gehouden met de financiële haalbaarheid van een zorginnovatie, maar worden ook andere waarden in beschouwing genomen. De kennis die we opdoen met deze opdrachten kunnen we niet alleen weer gebruiken in het onderwijs maar ook gebruiken voor het adviseren van andere zorgorganisaties.

Gezond gedrag

Onlangs heeft de HAN-faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij (GGM) het lectoraat verzocht uit te zoeken of een onderbouwing kan worden gevonden voor de stelling dat het bevorderen van gezond gedrag leidt tot lagere zorgkosten. Kortom, zijn er onderzoeken bekend waaruit die relatie blijkt en hoe is die relatie nu precies?

Voor de faculteit GGM is dit een belangrijk onderwerp aangezien veel onderzoek binnen deze faculteit gericht is op het verkleinen van sociaal-economische gezondheidsverschillen (d.w.z. gezondheidsverschillen tussen groepen met een verschil in sociaal-economische status).

Het resultaat is dat we tot de verrassende conclusie zijn gekomen dat onderzoek erop wijst dat het bevorderen van gezond gedrag niet leidt tot lagere maar juist tot hogere zorgkosten. Dit heeft te maken met het feit dat ongezond gedrag slechts een beperkt deel van de huidige zorgkosten veroorzaakt en mensen door gezond gedrag gemiddeld langer leven en andere ziekten (met hogere zorgkosten) zullen krijgen. Hierdoor zullen de totale zorgkosten stijgen.

Niet alléén de kosten

Met de faculteit GGM hebben we op hun verzoek een gezamenlijk vervolgonderzoek afgesproken waarin we nu niet de zorgkosten in beschouwing nemen, maar kijken naar de invloed van gezond gedrag op andere waarden.

Meervoudige waardecreatie

Daarnaast starten we een project met een zorgorganisatie waarbij we gaan onderzoeken hoe we het begrip meervoudige waardecreatie voor deze zorgorganisatie per waardesoort kunnen operationaliseren en hoe deze organisatie hierover zou kunnen rapporteren. Mogelijk kan deze opdracht als voorbeeld voor andere zorgorganisaties werken. In ieder geval kunnen we in dit project gebruik maken van de kennis die we hierover in het lectoraat in andere sectoren hebben opgedaan.

*Een minor is een keuzeonderdeel binnen een vierjarige bacheloropleiding. Studenten geven met deze keuze kleur aan hun eigen opleiding en ontwikkeling. Gedurende één semester volgen zij een minor welke verdiepend of verbredend is aan de hoofdrichting (major) van hun opleiding.