Fruitcorso 2.0 als duurzame boost voor de Betuwe

Leestijd: 3 minuten

Student Femke Jonker doet onderzoek

“Weet je wat heel positief is? De clubs die de praalwagens voor het Fruitcorso bouwen en versieren, vragen ons geregeld: “Hoe ver zijn jullie nu? Wanneer gaan we nou aan de slag met duurzame manieren van versieren en fruitverwerking?”

Aan het woord is Dik Kusters (68), kunstenaar en jarenlang locatieleider van een onderwijsinstelling. Daarnaast is hij als ontwerper en als pleitbezorger van duurzaamheid gepassioneerd betrokken bij het Fruitcorso Tiel, het oogstfeest van de fruitdelta Rivierenland. Dik heeft veel ervaring met en kennis van dit evenement en van daaruit begeleidt hij Femke Jonker (22), HAN-student Food & Business, als opdrachtgever bij haar afstudeeropdracht.

Praalwagens en fruitmozaïken

Het Betuws fruitcorso – georganiseerd door Stichting 4-Stromenland – is een evenement van omvang. Jaarlijks trekt het meer dan 100.000 bezoekers en velen volgen het op de televisie. Wie er komt, wordt ondergedompeld in een ongekend kleur- en vormspektakel. Praalwagens met meer dan levensgrote figuren, creatief en fantasierijk vormgegeven, zijn minutieus bekleed met een rijke keur aan vruchten, groenten en zaden uit de Betuwe: rode bessen, bramen, appels, peren en kersen, paprika’s, uitjes, boontjes, zonnebloempitten en nog veel en veel meer.

“De samenleving vindt hier wat van”

Een heikele kwestie

De toepassing van het fruit, het belangrijkste ingrediënt van het festival, is nu juist datgene wat kritische blikken te verduren heeft. De samenleving vindt er wat van dat het fruit na afloop wordt weggevoerd als afval. Het is zelfs te merken aan de teruglopende bezoekersaantallen. Ook de twee grote sponsoren – de Rabobank, en de Regio Rivierenland – hebben laten weten niet ongevoelig te zijn voor die geluiden.

Alcohol stoken?

Tijd om er iets aan te doen. Studenten van het Technasium van het Lingecollege hebben om te beginnen een milieuverantwoorde lijm ontwikkeld, die de Bisonkit, houtlijm en siliconenlijmen die tot nu toe gebruikt worden om de vruchten vast te plakken, kan vervangen. Dat biedt perspectieven voor een herbestemming van de vruchten: als biobrandstof, compost, eiwitten, voor madenkweek en misschien kan er een speciale alcohol van gestookt worden?

Biobased rijstvliesplaten 

“Er staat ons nog veel meer voor ogen”, vertelt Dik. “We denken aan vervoer van bezoekers naar en van het festival met elektrische bussen. De praalwagens laten rijden op waterstof, dat zouden we prachtig vinden. Er hangt een prijskaartje aan, maar als zich een sponsor meldt die zegt: “Wij willen aan de weg timmeren en laten zien wat we kunnen met waterstof” – wie weet wat er dan mogelijk is. Biobased rijstvliesplaten gaan een rol spelen bij de bouw van de wagens en ik zou heel graag zien dat we zoveel mogelijk overstappen op biologisch fruit. Het lijkt me fantastisch om dit te kunnen promoten via het fruitcorso!”

“Ik breng in kaart hoe de stakeholders er tegenaan kijken”

In gesprek met de stakeholders

Femke: “Wat ik in kaart ga brengen, is hoe de stakeholders van het fruitcorso aankijken tegen de opties. Welke kansen zien ze, welke hindernissen? Welke belangen hebben ze? Ik heb een heel aantal interviews gepland staan de komende weken. Dan volgt een analyse en vervolgens formuleer ik aanbevelingen. Ja, ik heb van mijzelf uit al interesse voor duurzaamheid. Die werd nog eens aangewakkerd door de minor Circulaire Economie en via de contacten met docenten van de minor kwam ik aan deze afstudeeropdracht.”

Dit mág gewoon niet verloren gaan

Een duurzaam fruitcorso. Hier ligt een uitdaging die de moeite waard lijkt voor een prachtig evenement dat al bijna 60 keer heeft plaatsgevonden en waar een groot deel van het jaar, deels in de avonduren en de weekeinden, door duizenden inwoners van het Rivierenland (uit acht gemeenten) met zoveel liefde aan gewerkt wordt.

“Die kinderen merkten dat ze wel degelijk iets kunnen”

Dik: “Bij één praalwagen zijn in de loop van een seizoen maar zo minstens 100 mensen betrokken. Het is een dwarsdoorsnede van de samenleving die meedoet: de universitair geschoolde staat fruit te plakken naast een jongere met een licht verstandelijke beperking. De fruitmozaïken die ik jaren geleden ben gaan maken met kinderen van het praktijkonderwijs aan het Lingecollege, vormen voor mij een hoogtepunt, een heel bijzondere ervaring. Die kinderen merkten dat ze wel degelijk iets kunnen, vooral toen we ook prijzen wonnen. Ik zeg: het fruitcorso is artistiek en sociaal van onschatbare waarde.”

Op naar Fruitcorso 2.0

Aan Femke nu de opdracht om – in gesprek met de stakeholders – tot aanbevelingen te komen waarmee het fruitcorso een verduurzamingsslag kan maken en haar bestaansrecht behoudt. Femke: “Na mijn minor Circulaire Economie vind ik dit een prachtig thema om me in vast te bijten. Vorige week is mijn plan van aanpak goedgekeurd, daar ben ik heel blij mee.” Dik: “Dit moet ik nog even kwijt: wat Femke tot nu toe gedaan heeft, is al van een hoge kwaliteit. Ze heeft visie ontwikkeld en ik leer er ook weer van. Fijn dat we dit kunnen doen in samenwerking met de HAN!”

Janet Steenhuis

16 maart 2021

De cloud: Dik Kuster – Varik / Femke Jonker – Ulft / Janet Steenhuis – Arnhem

 

https://www.fruitcorso.nl/nl/fruitcorso/stichting-4-stromenland

https://www.regiorivierenland.nl/

https://www.regiorivierenland.nl/FruitDelta-Rivierenland

https://www.fruitcorso.nl/nl/