“Deugt mijn onderneming nu en in de toekomst?”

Leestijd: 4 minuten

Rob Westerdijk (links) en Didier Piets (rechts)

“Hoe doet onze onderneming het? Welke waarde hebben we op dit moment voor onze omgeving? Hoe waarderen belanghebbenden ons, zowel de externe als de interne? En als we blijven werken zoals we doen, is dit in de toekomst nog tevredenstellend?” Didier Piets (50) en Rob Westerdijk (64), beiden HAN-docent-onderzoeker en verbonden aan het Centrum Meervoudige Waardecreatie, gingen samen met het brede managementteam van het Borculose bedrijf Holland Pharma met deze vragen aan de slag.

De training besloeg acht dagdelen waarin uiterst systematisch en methodisch werd gewerkt. Leidraad vormde het OK-model. De eerste fase bestond uit dialoogsessies over vooraf individueel ingevulde vragenlijsten, gericht op: hoe waarderen op dit moment de belanghebbenden in de omgeving onze organisatie – en als we zo blijven werken, wat vinden ze er in de toekomst van? En hoe ervaren nu de interne belanghebbenden onze organisatie – en als we zo blijven werken, zijn ze dan in de toekomst ook nog tevreden?

Zes waardenmodel

Rob licht toe: “Alle vragen – en het zijn er nogal wat – zijn gekoppeld aan het zes waardenmodel. Dit model is een internationale leidraad om te onderzoeken hoe je als bedrijf scoort op financiële waarde, materiële waarde, natuurlijke waarde, menselijke waarde, sociaal relationele waarde en intellectuele waarde. De manier waarop de vragen zijn gekoppeld aan de zes waardensoorten is onbekend voor degenen die de vragenlijsten invullen, zodat de uitkomsten zuiver zijn.”

“Ook niet onbelangrijk: wat vinden omwonenden van ons bedrijf?”

Extern

“Het werken met deze gekoppelde vragenlijsten geeft een organisatie inzicht in de mate waarin deze nu en in de toekomst waarde voor de omgeving kan blijven leveren. Of dat er kansen zijn en eventuele risico’s waarmee rekening gehouden moet worden. Bijvoorbeeld: kunnen de grondstoffen nu en in de nabije toekomst nog worden verkregen? Worden deze op duurzame wijze gewonnen en ontvangen? Worden de reststromen herwonnen en als grondstof hergebruikt? Iets heel anders, maar niet onbelangrijk: wat vinden omwonenden van ons bedrijf?”

Intern

“Hetzelfde geldt voor de vragen over de interne organisatie. Ook hier helpt het zes waardenmodel om helder te krijgen of de onderneming nu en in de toekomst goed is ingericht. Is de huidige strategische keuze voor het verdienmodel een houdbaar model voor de komende zoveel jaar? Zijn de medewerkers nu en in de toekomst competent voor het uitvoeren van de bedrijfsprocessen? Is scholing nodig? Zijn er andere organisatie-aspecten die aandacht vragen?

“Het managementteam toonde echte interesse in elkaars antwoorden”

Echte belangstelling voor elkaar

Didier: “In de dialoogsessies met de betrokkenen gebruiken we verschillende werkvormen, waarin ieders inbreng tot zijn recht komt. Dat leidt tot inzicht in elkaars beleving van de werkelijkheid, maar ook tot nieuwe gezichtspunten, het ontdekken van onverwachte mogelijkheden. Het achtkoppig brede managementteam toonde echte interesse in elkaars antwoorden. Zo kon gedeeld inzicht ontstaan over de huidige situatie en vooral werd duidelijk welke strategische keuzes bijdragen aan een toekomstbestendige onderneming.”

Didier vervolgt: “Ik zeg het altijd zo: het is nadenken over wat je doet, en voordenken over hoe je in de toekomst wilt zijn en doen; de tijd hiervoor moet echt vrijgemaakt worden. Het 50-jarige Holland Pharma had gemerkt dat het toe was aan een herijking en zoiets motiveert natuurlijk.”

Problemen verkennen, kansen zien, koers bepalen

De tweede reeks van vier dagdelen stond in het teken van: hoe nu verder? Welke kansen liggen er, welke risico’s zijn er, hoe daarmee om te gaan? De vraagstukken in kaart brengen, prioriteiten stellen, koers bepalen. Vervolgens werd besproken welke denkmethodiek het team nu gebruikt om oorzaken van problemen te vinden, hoe beslissingen tot stand komen en hoe implementaties worden opgezet en beheerst. Dan blijkt dat hierin verbeterslagen zijn te maken.

“Niet te snel oordelen: dat komt daar en daar door”

De ui afpellen

Didier legt uit: “Ook tijdens deze tweede reeks dagdelen gingen we uiterst consequent te werk, via de 7-stappen methode. We benaderen problemen op een ongebruikelijke manier: door vragen te stellen en nog eens te vragen stellen. Afbakenen, oorzaken uitsluiten, laagje voor laagje de ui afpellen. Niet te snel oordelen: ‘Oh, dat komt daar en daar door!’ Dan dreigt het gevaar van een tunnelvisie of wordt geluisterd naar degene die het hardst roept. Dan heb je een grote kans om de werkelijke oorzaak van het probleem te missen.”

Van bedrijf naar keten naar een sterke regio

Rob: “Bij toekomstbestendig ondernemen gaat het niet alleen om het bedrijf zelf, maar om de hele keten, zelfs om de regio. Van de Samenwerkende Industriële Kringen Achterhoek (SIKA) is Holland Pharma de eerste organisatie waarmee we dit traject hebben doorlopen. En juist de Achterhoek kent noaberschap, het ‘omzien naar je buren’ zit daar in de genen. We gaan verder in Gelderland, via het project Impuls. Dit doen we samen met collega’s die ook zijn opgeleid in de OK-methode.”

“Het was vruchtbaar samenwerken, ook voor ons verrijkend”

Waardering

“We kijken met veel plezier terug op het traject met Holland Pharma”, besluiten beide docent-onderzoekers. De organisatie is in beweging, ze hebben hun focus opnieuw bepaald. We hebben veel waardering voor de open houding van Holland Pharma, het was vruchtbaar samenwerken. Ook voor ons heel verrijkend. Voor ons onderzoek bij het HAN-lectoraat kunnen we gebruik maken van wat we ophalen en leren, en vragen die op ons afkomen vormen de basis van nieuwe projecten die we laten uitvoeren door studenten. Want wij zeggen: óp naar een sterke, duurzame en toekomstbestendige regio!”

Direct uw organisatie scannen op de zes waarden?

Wilt u een indruk krijgen van hoe uw onderneming scoort op de zes waarden, zowel extern als intern? Doe dan direct de online scan (met name gericht op M(k)B ondernemingen) of check eerst deze informatie.

 

Interview: Janet Steenhuis

Nijmegen, 6 oktober 2020