Samenwerken met familie op de IC: werkt het?

Achtergrond

Jaarlijks worden 80.000 mensen in Nederland op een intensive care (IC) opgenomen. Ongeveer de helft van de patiënten ervaart na een IC-opname blijvende gevolgen op lichamelijk, cognitief, psychisch en maatschappelijk vlak, die samengevat het Post intensive care syndroom (PICS) worden genoemd. Ook naasten kunnen klachten als angst en stress ervaren als gevolg van de IC-opname van een dierbare: PICS-Familie (PICS-F). Eén van de belangrijkste interventies om de IC-behandeling op individueel niveau te optimaliseren, om zo mogelijk de ontwikkeling van PICS te minimaliseren, is het betrekken van naasten bij de IC-behandeling. Door naasten al tijdens de IC-opname te betrekken bij de zorg voor de patiënt (familieparticipatie), worden zij voorbereid op een rol als mantelzorger, wordt beoogd de tevredenheid te verhogen, en klachten als angst, stress en gevoelens van machteloosheid te verminderen.

Momenteel wordt familieparticipatie ongestructureerd en in wisselende mate op IC’s in Nederland toegepast. Om familieparticipatie structureel in te bedden in de dagelijkse zorg op de IC zijn in een eerder project een werkwijze en keuzemenu ontwikkeld voor professionals en naasten. In eerder onderzoek is dit programma voor gestructureerde familieparticipatie haalbaar gebleken voor zowel professionals, naasten als patiënten. De effecten hiervan zijn echter momenteel nog onduidelijk.

 

Doelen/onderzoeksvragen

Het primaire doel van de studie is het bepalen van het effect van het aanbieden van een gestructureerd programma voor familieparticipatie op de tevredenheid en psychosociale belasting van naasten van IC-patiënten. Secundaire doelen zijn patiëntgerelateerde uitkomsten als duur van de beademing, opnameduur op de IC en in het ziekenhuis, werkbelasting voor de professionals, en gerapporteerde adverse events.

 

Methode

De primaire studiepopulatie is de groep naasten van volwassen IC-patiënten, die minimaal 24 uur op de IC zullen verblijven, en waarbij het programma voor gestructureerde familieparticipatie kan worden ingezet.

Volgens een stepped wedge design wordt op een aantal IC’s in Nederland, na training, de werkwijze en het keuzemenu voor gestructureerde familieparticipatie geïmplementeerd. Na een controleperiode, wordt stapsgewijs een trainingsprogramma doorlopen in ieder centrum, waarna het programma voor gestructureerde familieparticipatie aangeboden wordt als standaardzorg.

Met twee vragenlijsten zullen tevredenheid en mentale gesteldheid bij naasten onderzocht worden.

 

Voortgang/resultaten

In dit onderzoek wordt familieparticipatie als standaardzorg geïmplementeerd op de deelnemende IC’s, waarmee deze conform de laatste inzichten zorg aan IC-patiënten en hun naasten bieden. Verder wordt inzicht verkregen in de effecten ten aanzien tevredenheid van naasten en het optreden van kenmerken van post-traumatische stress en de werkbelasting voor IC-verpleegkundigen.

 

Betrokken onderzoekers

Boukje Dijkstra MSc.

Paul Rood MSc.

Dr. Lilian Vloet

 

Publicaties